เขตมรณะในแหล่งน้ำขยายตัว เครือข่ายใยอาหารพัง กระทบระบบนิเวศโลก

ข้อมูลเกี่ยวกับ “เขตมรณะ” (Dead Zones) ในแหล่งน้ำยังเป็นความรู้ใหม่ที่ไม่ค่อยถูกกล่าวถึงมากนักในสังคมไทย แต่ในต่างประเทศการเพิ่มขึ้นของเขตมรณะเป็นประเด็นสำคัญเมื่อพูดถึงการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ และการเปลี่ยนแปลงระบบนิเวศของโลก เขตมรณะหมายถึงแหล่งน้ำ ไม่ว่าแหล่งน้ำจืดหรือน้ำเค็มที่ขาดออกซิเจนจนแทบไม่มีสิ่งมีชีวิตอยู่อาศัย มีเพียงชนิดพันธุ์หรือจุลินทรีย์บางชนิดเท่านั้นที่อยู่รอดได้ แม้กระบวนการทางธรรมชาติ อาทิ การหมุนของโลกที่ส่งผลต่อการหมุนเวียนของกระแสน้ำจะทำให้เกิดเขตมรณะในทะเลห่างไกลจากฝั่ง แต่มีรายงานว่าการกระทำของมนุษย์เป็นสาเหตุสำคัญทำให้เขตมรณะขยายตัวเพิ่มขึ้นหลายล้านตารางกิโลเมตรในรอบหลายสิบปีที่ผ่านมา มีรายงานว่านับตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 60 หรือช่วงปีพุทธศักราช 2503-2512 เป็นต้นมา เขตมรณะในทะเลได้เพิ่มจำนวนขึ้นทวีคูณทุกสิบปี ตั้งแต่ปี พ.ศ.2535 จำนวนเขตมรณะได้เพิ่มขึ้น 75% จนทุกวันนี้มีเขตมรณะมากกว่า 600 แห่งตามแม่น้ำ ทะเลสาบ ท้องทะเล และมหาสมุทร การกระทำของมนุษย์ที่เป็นตัวเร่งให้เกิดเขตมรณะ เช่น ทิ้งของเสียลงบนผืนดินและแหล่งน้ำ การปล่อยของเสียจากโรงงานอุตสาหกรรม รวมทั้งการเผาผลาญน้ำมันเชื้อเพลิง และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เพิ่มความเป็นกรดในทะเล นอกจากนี้ การทำปศุสัตว์และการผลิตพืชอาหารสัตว์ ยังเป็นสาเหตุสำคัญของการเกิดเขตมรณะในทะเล โดยสารประกอบไนโตรเจน หรือฟอสฟอรัส ซึ่งเป็นธาตุอาหารที่ใช้ในการผลิตปุ๋ยบำรุงพืช และพืชอาหารสัตว์ เช่น ข้าวโพด เป็นตัวเร่งให้เกิดปรากฏการณ์ยูโทรฟิเคชั่น (Eutrophication) ทั้งในน้ำจืดและน้ำเค็ม เป็นสาเหตุของปรากฏการณ์สาหร่ายสะพรั่ง (Algal blooms) ในแหล่งน้ำ ทำให้ระดับออกซิเจนในแหล่งน้ำลดต่ำ ในการทำปศุสัตว์ หากธาตุไนโตรเจนและฟอสฟอรัสถูกใช้อย่างไม่จำกัด […]

Avatar

ฐิติพันธ์ พัฒนมงคล

24/07/2018

กินเนื้อสัตว์เยอะ โลกยิ่งร้อน

การปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากภาคเกษตรกรรมคิดเป็น 24% ของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั่วโลก โดยมีการปล่อยจากการทำปศุสัตว์ (รวมถึงการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน) เป็น 14% เทียบเท่ากับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากภาคคมนาคมขนส่งทั้งภาค การปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการทำปศุสัตว์ซึ่งมากพอๆ กับการใช้รถยนต์ รถบรรทุก เครื่องบิน รถไฟ เรือ รวมกัน จึงเป็นสาเหตุสำคัญของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ หนึ่งในตัวการทำให้เกิดภาวะโลกร้อน หากต้องการบรรลุเป้าหมายตามข้อตกลงปารีส (Paris Agreement) ที่ต้องการรักษาอุณหภูมิเฉลี่ยของโลกให้ต่ำกว่า 2 องศาเซลเซียส ทุกภาคส่วนจำเป็นต้องลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างพร้อมเพรียงกัน หนึ่งในนั้นอาจเป็นการก้าวเข้าสู่สังคมลดการกินอาหารจากเนื้อสัตว์ หันไปกินอาหารที่อุดมด้วยพืชผักแทน สำนักข่าวสิ่งแวดล้อม (GreenNews) ฉายภาพรวมสถานการณ์นำเสนอผ่าน Infographic ชิ้นนี้

ทีมข่าวสิ่งแวดล้อม

ทีมข่าวสิ่งแวดล้อม

24/07/2018

ทั่วโลกปลิดชีวิตสัตว์ 10 เท่าของจำนวนคน ลดบริโภคลงครึ่ง-คุมอุณหภูมิโลกได้

ปัจจุบันการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากภาคเกษตรกรรมคิดเป็น 24% ของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั่วโลก โดยมีการปล่อยจากการทำปศุสัตว์ (รวมถึงการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน) เป็น 14% เทียบเท่ากับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากภาคคมนาคมขนส่งทั้งภาค การปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการทำปศุสัตว์ซึ่งมากพอๆ กับการใช้รถยนต์ รถบรรทุก เครื่องบิน รถไฟ เรือ รวมกัน จึงเป็นสาเหตุสำคัญของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ หนึ่งในตัวการทำให้เกิดภาวะโลกร้อน มีรายงานว่าถ้าต้องการบรรลุเป้าหมายตามข้อตกลงปารีส (Paris Agreement) ตามกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (UNFCCC) จากการประชุมภาคีสมาชิก ณ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ที่ต้องการรักษาอุณหภูมิเฉลี่ยของโลกให้ต่ำกว่า 2 องศาเซลเซียสเหนืออุณหภูมิในช่วงก่อนการพัฒนาอุตสาหกรรม และมีเป้าหมายสูงกว่านั้นคือจำกัดการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิเฉลี่ยของโลกให้ต่ำกว่า 1.5 องศาเซลเซียส ทุกภาคส่วนจำเป็นต้องลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างพร้อมเพรียงกัน หนึ่งในนั้นคือภาคเกษตรกรรมที่มีการทำปศุสัตว์เป็นตัวการสำคัญในการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ตามรายงาน “ลดเพื่อเพิ่ม ‘ลด’ เนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์นมเชิงอุตสาหกรรม ‘เพิ่ม’ สุขภาวะที่ดีของมนุษย์และโลก” ของกรีนพีซ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ระบุว่าช่วงปี พ.ศ.2533-2556 ค่าเฉลี่ยโดยประมาณของการบริโภค เนื้อวัว ทั่วโลกลดลง 10% ขณะที่ เนื้อแพะ และ เนื้อแกะ ค่อนข้างคงที่ ทว่าในส่วนของ เนื้อหมู […]

Avatar

ฐิติพันธ์ พัฒนมงคล

11/07/2018

การบริโภคเนื้อสัตว์พุ่ง: ปรับการกิน ลดโลกร้อน

เมื่อไม่นานมานี้รายงาน “ลดเพื่อเพิ่ม ‘ลด’ เนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์นมเชิงอุตสาหกรรม ‘เพิ่ม’ สุขภาวะที่ดีของมนุษย์และโลก” ของ กรีนพีซ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รายงานว่าปัจจุบันการปล่อยก๊าซเรือนกระจกโดยตรงจากภาคเกษตรกรรมคิดเป็น 24% ของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั่วโลก ในส่วนของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในการทำปศุสัตว์ (รวมถึงการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน) คิดเป็น 14% ซึ่งเทียบเท่ากับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของภาคคมนาคมขนส่งทั้งภาค ก่อนหน้านี้เราอาจเคยได้ยินว่าภาคพลังงานและภาคคมนาคมขนส่ง เป็นตัวการสำคัญในการปล่อยก๊าซเรือนกระจกขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศอันเป็นสาเหตุของภาวะโลกร้อน มาบัดนี้ต้องยอมรับว่าภาคเกษตรกรรมนำโดยการทำปศุสัตว์ก็มีส่วนปล่อยก๊าซเรือนกระจกเทียบเท่าการใช้รถยนต์ รถบรรทุก เครื่องบิน รถไฟ เรือ ฯลฯ ตั้งแต่เมื่อไหร่ที่เราปล่อยให้การทำปศุสัตว์ทำร้ายโลก ? วัชรพล แดงสุภา ผู้ประสานงานด้านอาหารและเกษตรกรรมเชิงนิเวศ กรีนพีซ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ให้ความเห็นว่า เมื่อก่อนเนื้อสัตว์เคยเป็นของหายากในหลายวัฒนธรรม แต่ปัจจุบันการบริโภคเนื้อสัตว์กลายเป็นเรื่องปกติธรรมดา “ลองจินตนาการว่าช่วงปี ค.ศ.2000 เราเคยและไม่เคยกินอะไร ค่อยๆ นึกดูว่าตอนนั้นเรากินหมูกะทะไหม หรือเรากินเนื้อย่างบุฟเฟต์รึเปล่า จะเห็นว่าอาหารเหล่านี้เป็นค่านิยมใหม่ ถ้าย้อนไปไกลกว่านั้น บางคนอาจจะพิจารณาอาหาร บางคนสวดมนต์ก่อนกินข้าว แต่เดี๋ยวนี้เราถ่ายรูปอาหารแล้วโพสต์ว่าฉันกินเนื้อ กินปลาแซลมอน เรากินเพื่ออวดกัน ไม่ใช่กินเพื่ออยู่ เรากินเพื่อที่จะบอกให้คนอื่นรู้ว่าฉันกินอาหารแพงๆ นะ” เขาให้ภาพ รายงานของกรีนพีซที่รวบรวมหลักฐานทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ให้รายละเอียดว่าตั้งแต่ช่วงปี พ.ศ.2500 […]

Avatar

ฐิติพันธ์ พัฒนมงคล

26/06/2018

รู้จักวันงด ‘เนื้อ’ เพื่อสุขภาวะที่ดีของมนุษย์-โลก

11 มิถุนายน World Meat Free Day – วันงดการบริโภคเนื้อสัตว์โลก “ลดเพื่อเพิ่ม … ลด: เนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์นมเชิงอุตสาหกรรม เพิ่ม: สุขภาวะที่ดีของมนุษย์และโลก” คือส่วนหนึ่งของข้อความบนโปสเตอร์แสดงวิสัยทัศน์ของกรีนพีซ เรื่องระบบเนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์นม ถึงปี พ.ศ.2593 ซึ่งถูกจัดแสดงพร้อมข้อมูลการรวมหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ จากการผลิตและบริโภคเนื้อสัตว์ และผลิตภัณฑ์นมจากการปศุสัตว์เชิงอุตสาหกรรม ผ่านท้ายเรือเรนโบว์ วอร์ริเออร์ ครั้งเข้าเทียบท่าเรือน้ำลึกภูเก็ต “เพิ่มสุขภาวะที่ดีของโลก” ประโยคชวนสงสัย การลดบริโภคเนื้อสัตว์จะสามารถช่วยให้โลกแข็งแรงขึ้นได้อย่างไร ? บริโภคเนื้อสัตว์ เพิ่มก๊าซเรือนกระจก ต้นเหตุโลกร้อน สำนักข่าวสิ่งแวดล้อม (GreenNews) ได้พูดคุยกับ ขวัญ-วัชรพล แดงสุภา ผู้ประสานงานรณรงค์ด้านอาหารและเกษตรกรรมเชิงนิเวศ กรีนพีซ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ถึงประเด็น การลดเพื่อเพิ่ม-ถึงเวลาที่จะต้องเปลี่ยนพฤติกรรมการกินเพื่อความอยู่รอดของเราและโลก ทำไมต้องลด? ประโยคเริ่มต้นบทสนทนา ชายผู้สวมใส่เสื้อยืดสีครีม สกรีนลายเรือเรนโบว์ วอร์ริเออร์ เอกลักษณ์ของต้นสังกัดในการต่อกรกับอาชญากรทางสิ่งแวดล้อม เพื่อปกป้องโลก และทรัพยากรของเราทุนคน เล่าย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ.2558 ถึงข้อตกลงที่ประเทศต่างๆ เห็นพ้องกัน เพื่อจำกัดระดับอุณภูมิเฉลี่ยของโลกไม่ให้เกิน 2 […]

Avatar

วิมลรัตน์ ธัมมิสโร

11/06/2018

สูบทรัพยากรโลกเลี้ยง ‘หมู-วัว-ไก่’ 2.4 หมื่นล้านตัว นานาชาติขานรับ ‘รีดภาษีเนื้อสัตว์’ ลดการบริโภค

ในปี 2593 หรืออีกราวๆ 32 ปีข้างหน้า ประชากรโลกจะเพิ่มจำนวนขึ้นเป็น 9,000 ล้านคน จากปัจจุบันที่มีอยู่ประมาณ 7,000 ล้านคน การผลิตอาหารให้เพียงพอต่อความต้องการของประชากรโลกจึงเป็นความท้าทายในอนาคต อย่างไรก็ตาม ยังคงมีคำถามถึงความยั่งยืนในการผลิตอาหาร เมื่อมนุษย์กำลังเสพติดการบริโภคเกินพอดี โดยเฉพาะการบริโภคเนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์จากภาคปศุสัตว์ ซึ่งก่อให้เกิดปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมตามมามากมาย องค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ (Food and Agriculture Organization : FAO) คาดการณ์ว่าความต้องการบริโภคเนื้อสัตว์ทั้งโลกจะเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่าในระหว่างปี 2543 และ 2593 เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของประชากรโลกที่มีผลต่อความต้องการบริโภคเนื้อสัตว์ ขณะนี้การบริโภคสัตว์ปีกเติบโตขึ้นด้วยอัตราเฉลี่ย 5% ต่อปี “สิ่งที่คนไม่รู้คือตอนนี้เรามีหมู 2,000 ล้านตัว วัวเกือบจะ 2,000 ล้านตัว และไก่ 20,000 ล้านตัวบนโลกนี้” David Yeung ผู้ก่อตั้งสตาร์ทอัพในฮ่องกงชื่อว่า Green Monday กล่าวกับสื่อโทรทัศน์ CNBC นั่นหมายถึงการใช้ประโยชน์ทรัพยากรเข้มข้นเพื่อเลี้ยงสัตว์ดังกล่าว โดยภาคปศุสัตว์ปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากที่สุดในบรรดาภาคการผลิตอาหาร คิดเป็น 15% ของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากทุกภาคส่วน Yeung กล่าวว่า การบริโภคเนื้อสัตว์ที่เพิ่มขึ้นจนเกินพอดีกำลังทำลายล้างทรัพยากร […]

ทีมข่าวสิ่งแวดล้อม

ทีมข่าวสิ่งแวดล้อม

02/05/2018