‘สงกรานต์แก่งสะพือ 66’ ความม่วนซื่นที่กลับมาพร้อมความขัดแย้งจัดการน้ำ?

30 ปีผ่านไป ความขัดแย้งเขื่อนปากมูลที่หลายคนเข้าใจว่าน่าจะจบแล้วด้วยดีดูเหมือนจะกลับมาอีกครั้ง ในรูปแบบใหม่การจัดการแม่น้ำมูล” ที่กำลังคุกรุ่นในระดับพื้นที่

หนึ่งในร่องรอยของความขัดแย้งใหม่ คือการต่อรองเรื่องการปิดเปิดประตูน้ำเขื่อนปากมูล เพื่อให้แก่งสะพือโผล่พ้นผิวน้ำ แสดงตัวออกมาเป็นองค์ประกอบหลักของการเฉลิมฉลองวันสงกรานต์แก่งสะพือของคนในพื้นที่ ขณะที่หน่วยงานรัฐลังเล ด้วยเกรงจะกระทบการผลิตน้ำประปาในหลายพื้นที่

คนในพื้นที่คิดเห็นอย่างไรบ้าง ต่อการกลับมาเป็นครั้งแรกในรอบกว่า 10 ปีของสงกรานต์แก่งสะพือต่อการจัดการน้ำแม่น้ำมูล ที่ส่อแววความขัดแย้งชัดเจน กำลังคุกรุ่น และมีแนวโน้มพิ่มขึ้นจากนี้

GreenNews รายงานจาก อ.โขงเจียม อุบลราชธานี

(ภาพ : ฮักนะพิบูล)

โผล่ครั้งแรกในรอบ 12 ปี

“12 ปีแล้ว ที่เราไม่เห็นแก่งดร.ศิริมาเมธ์วดี ศิรธนิตรา นายกเทศมนตรีเมืองพิบูลมังสาหาร เปิดเผย GreenNews

ปีนี้ที่เราได้เห็นแก่ง บางทีก็เห็นโขดหินเล็กๆ ก็จะไม่สวย ถ้าลดระดับน้ำถึง 106 .รทก.ถึงจะสวย บางทีเขาลดที่ระดับ 107 .รทก. หรือ 108 .รทก.มันก็จะไม่เห็นแก่ง ทัศนียภาพเดิมๆ ก็ไม่กลับมา

บางคนก็เดินมากอดดีใจทั้งน้ำตาแล้วร้องไห้ เขาไม่ได้เห็นแก่งเขามานานแล้ว เราก็ปลื้มใจ คุณยายร้องไห้ คุณยายไม่ได้เห็นแก่งสะพือมานาน เขาผูกพันกับแก่งสะพือ และคาดหวังว่าแก่งสะพือจะได้โผล่พ้นน้ำมาสักระยะเวลาพักหนึ่งเพื่อให้ได้คลายร้อน ซึมซับบรรยากาศเดิมๆ ของเขา ทุกวันนี้คนเยอะมากนายกเทศมนตรีอธิบาย

(ภาพ : เทศบาลเมืองพิบูลมังสาหาร)
(ภาพ : เทศบาลเมืองพิบูลมังสาหาร)

รอยยิ้มความม่วนซื่นเศรษฐกิจที่กลับมา

ตอนนี้ขายดี เศรษฐกิจเริ่มคึกครื้นกลับคืนมา ตั้งแต่เปิดน้ำให้เห็นแก่งสะพือ แต่ก่อนปิดเขื่อนแล้วก็ไม่เห็นแก่ง น้ำก็จะเป็นน้ำท่วม ตอนนี้เห็นโขดหิน เห็นแก่ง คนก็เริ่มมาเล่นน้ำ 

รู้สึกดีใจว่าแก่งสะพือแหล่งท่องเที่ยวในอำเภอพิบูลมังสาหารได้กลับคืนมา เห็นคนมาเที่ยวเยอะๆ ก็ดีใจ คนที่อยู่ที่นี้ก็ดีใจเจริญดี เจ้าของร้านขายของที่ระลึก แก่งสะพือ บอกความรู้สึก

กรนารี ธีระวัฒนสุข เจ้าของร้านอาหารในบริเวณแก่งสะพือ กล่าวว่ารู้สึกเหมือนคืนชีวิตให้ชาวพิบูลฯ เพราะแก่งสะพืออยู่คู่ชาวพิบูลฯ มาตั้งแต่สมัยตนเกิด ตอนนี้อายุ 50 กว่าก็รู้สึกดีใจ ถึงไม่เหมือนเดิม แต่มันก็นำความชื่นใจให้ทุกคนที่มาเยี่ยม

แต่ก่อนนั้นคือไม่เห็น แก่งสะพือไม่เห็นแทบไม่เห็นเกือบ 10 ปีแล้ว ไม่เห็นคือไม่สามารถเล่นน้ำแก่งได้ ไม่เห็นเหมือนกับช่วง ตอนนี้ก็คือทดลองคืนชีวิตให้พวกเรา มันก็มีความรู้สึกว่า ไม่ใช่แต่พี่ แต่ทุกคนก็ดีใจ บางคนก็มาเกือบทุกวัน เขารู้สึกดีใจมาก ปีนี้เป็นแรกที่เห็นแก่ง ที่เห็นแล้วเล่นได้ น้ำใสสะอาดเจ้าของร้านอาหารกล่าว 

ในทุก ๆ ปีที่ผ่านมา ทางเทศบาลพิบูลมังสาหารจะมีการจัดงานมหาสงกรานต์แก่งสะพือ ซึ่งเป็นงานใหญ่ของในพื้นที่ แต่ช่วงหลังๆ งานก็เงียบลง เพราะการบริหารจัดการน้ำไม่ได้เปิดให้เห็นแก่งสะพือ การท่องเที่ยวก็เลยลดลงนายกเทศมนตรีเมืองพิบูลมังสาหาร กล่าว

(ภาพ : GreenNews)

เปิดประตูน้ำเขื่อนน้ำดิบประปาสงกรานต์แก่งสะพือ

ปีนี้ทางเทศบาลได้ขอความร่วมมือกับทางจังหวัด ทางผู้ว่าราชการและคณะกรรมการบริหารจัดการน้ำให้ลดระดับน้ำลงให้เห็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ ให้คนมาท่องเที่ยว ก็ได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดีจากทางจังหวัดที่ลดระดับน้ำให้อยู่ที่ 106 .รทก จนสามารถเห็นแก่งสะพือได้อย่างสวยงาม

เราใช้ความพยายามมาสองปี ปีที่ผ่านก็ติดสถานการณ์โควิดด้วย เรื่องระดับน้ำก็มีปัญหาเล็กๆ น้อยๆ เรื่องประปา การผลิตน้ำไม่ได้ ปีนี้ก็ร่วมด้วยช่วยกัน สนับสนุนเรา มีวิธีการจัดการน้ำประปาได้ดีขึ้น สามารถ เปิดแก่งให้เห็น

แม้ว่าการเปิดแก่งสะพือในปีนี้เป็นการเปิด ในช่วงสั้นๆ แต่ทางพ่อค้าแม่ค้า ประชาชนชาวพิบูลอยากวิงวอนขอความเมตตาจากผู้ว่าราชการจังหวัด อาจจะเปิดสักหนึ่งเดือนได้ไหม พอให้เขาได้คลายร้อนและเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจ พ่อค้าแม่ค้าได้ขายของ ไม่ใช่แค่ในตัวอำเภอพิบูลฯ แต่ทั้งจังหวัด 

เขาให้เห็นเหตุผลว่า เป็นการทดลองเปิดดูว่าจะเป็นอย่างไร เพราะว่าไม่ได้เปิดมานาน สถิติต่างๆ ค้าขายได้อย่างไร เราไม่มี แต่ตอนนี้เรามีโจทย์ที่จะไปบอกแล้วว่า วันนี้พ่อค้าแม่ค้าได้กระตุ้นเศรษฐกิจ ไม่ใช่แค่ในอำเภอพิบูลฯ มันคือทั้งเมือง ทั้งจังหวัดอุบลราชธานีเลย มันเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจจากพ่อค้าแม่ค้าขายของในช่วงสงกรานต์ในช่วงเทศกาลนายกเทศมนตรีกล่าว

ก่อนหน้านี้มีบันทึกความเข้าใจ (MOU) อยู่แล้วในการเปิดปิดเขื่อน แต่เนื่องจากหัวหน้าส่วนราชการหลายๆ คนที่เคยอยู่ก็เกษียรอายุราชการไป คนใหม่มา ก็อยู่กันแบบนี้ ก็เลยไม่เห็นแก่งเลยในช่วงหลังๆ

ปีหน้าเราจะได้เห็นแก่งสะพือ ปีนี้เราทดลองแล้วได้ผลเกินคาด ปีหน้าก็จะทำเป็นแผนการบริหารจัดการให้ทางคณะกรรมการพิจารณาดร.ศิริมาเมธ์วดี เปิดเผยถึงความพยายามจัดการในฐานะหน่วยงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

(ภาพ : GreenNews)

บางเสียง จากคนพื้นที่

ในความคิดส่วนตัว คิดว่าแต่ก่อนก็ยังทำได้ ทำไมตอนนี้ทำไม่ได้ ก่อนที่ไม่มีเขื่อน ทำไมยังผลิตน้ำประปาได้ ที่ตัวเมืองจังหวัดอุบลราชธานียังใช้น้ำประปาได้ แล้วทำไมตอนที่สร้างเขื่อนเขามาบอกว่ามันไม่มีน้ำประปา มันก็เลยเป็นข้อสงสัยอยู่ 

มันก็แค่ 3 เดือน ไม่ได้บอกให้เปิดทั้งปี ไม่อย่างนั้นก็ขอหนึ่งเดือน ช่วงเดือนเมษายนทั้งเดือน ก็แค่เดือนเดียวก็ไม่จำเป็นต้อง 3 เดือนเหมือนแต่ก่อน เดือนเดียวก็ได้ หนึ่งเดือนเต็มๆ เดือนเดียวเสร็จแล้วก็ปิด พอถึงสิ้นเดือนเมษายนก็ปิดให้ผลิตน้ำประปาไปเจริญดี เจ้าของร้านขายของที่ระลึก ให้ความเห็นต่อประเด็นการเปิดประตูน้ำและผลกระทบต่อการผลิตน้ำประปา

อยากให้เปิดเป็นช่วงได้ หมายความว่าในช่วงที่เป็นน้ำลด ให้มันเหมือนเดิม แม้มันไม่เหมือนเดิม มันไม่สามารถกลับมาได้ แต่อยากให้รักษาวิถีธรรมชาติที่เรามีให้มากที่สุด 

(ผลกระทบในการผลิตน้ำประปา) ถ้าพูดแบบชาวบ้าน น้ำประปาสูบสามวันสามคืนหรือหนึ่งเดือนไม่มีวันหมด แต่คุณจะทำให้หรือไม่ทำ 

คุณต้องแก้ปัญหากันได้ ไม่มีทางที่อะไรก็แก้ปัญหาไม่ได้ อ้างว่าทำไม่ได้เพราะอย่างนี้ แต่มันไม่ได้เพราะเพื่อประชาชนกรนารี เจ้าของร้านอาหารในบริเวณแก่งสะพือให้ความเห็นต่อประเด็นเดียวกัน

อ่านเพิ่มเติม : 

“กว่าจะเปิดได้ ประตูน้ำเขื่อนปากมูลเพื่อสงกรานต์แก่งสะพือ” กฤษกร ศิลารักษ์

สีสันความม่วนซื่น “สงกรานต์แก่งสะพือ 2566”

 

(ภาพ : GreenNews)