สังเวยไฟป่ามรณะแล้ว 5 ชีวิต อาสาเผย ชาวบ้านขาดกำลังพล – อุปกรณ์ดับไฟ

ไฟป่าภาคเหนือคร่าชีวิตอาสาดับไฟทั้งชาวบ้านและเจ้าหน้าที่กว่า 5 รายแล้ว ชุมชนท้องถิ่นเผย ภัยแล้ง เชื้อไฟในป่ามาก ประกอบกับเจ้าหน้าที่กำลังพลน้อย งบประมาณและอุปกรณ์สนับสนุนภารกิจดับไฟป่าไม่เพียงพอ ทำไฟป่าโหมรุนแรงจนคุมไม่อยู่ 

สถานการณ์ไฟป่าภาคเหนือในปีนี้นับได้ว่ามีความร้ายแรงอย่างยิ่ง เป็นเหตุให้เจ้าหน้าที่และอาสาสมัครชาวบ้านต้องสังเวยชีวิตขณะออกปฏิบัติหน้าที่ดับไฟป่าถึง 5  รายแล้ว นับตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์เป็นต้นมา ผู้เสียชีวิตทั้ง 5 รายได้แก่

  1. ปฏิภาณ ตาลป่า เจ้าหน้าที่ อบต.แม่ทะลบ ประสบเหตุเป็นลมหมดสติ เส้นเลือดในสมองแตก ขณะปฏิบัติหน้าที่ดับไฟป่า ในพื้นที่ ต.ทะลบ อ.ไชยปราการ จ.เชียงใหม่ เมื่อคืนวันที่ 1 กุมภาพันธ์
  2. นิพนธ์ จาระธรรม (พ่อหลวงแดง) ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 5 ต.แม่แฝกใหม่ อ.สันทราย จ.เชียงใหม่ ถูกไฟคลอกขณะปฏิบัติหน้าที่ดับไฟป่า เมื่อวันที่ 9 มีนาคม และเสียชีวิตในวันที่ 2 เมษายน หลังเข้ารับการรักษา ที่โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่
  3. พลทหาร ปิยพันธ์ แสนสุข เสียชีวิตขณะเข้าดับไฟป่าใกล้ฐานบ้านปางคาม อ.ปางมะผ้า จ.แม่ฮ่องสอน เมื่อวันที่ 2 เมษายน
  4. ต๊ะนี กิจเจริญพัฒน์ ชาวบ้านชาติพันธุ์กะเหรี่ยงที่ถูกไฟคลอกเสียชีวิต เกิดในเหตุไฟป่าที่ดอยขุนแปะ ต.บ้านแปะ อ.จอมทอง จ.เชียงใหม่ เมื่อวันที่ 2 เมษายน
  5. เงิน​ นาหยิ (พ่อเงิน) อายุ 64 ปี อาสาสมัครดับไฟป่า​ ถูกไฟคลอกเสียชีวิตขณะปฏิบัติหน้าที่ดับไฟป่า ในบริเวณป่าบ้านสามต้าว ต.เทอดไท อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย เมื่อวันที่ 3 เมษายน
ไทม์ไลน์
ผู้เสียชีวิตจากปฏิบัติการดับไฟป่าภาคเหนือ พ.ศ.2563 / ณิชา เวชพานิช / สำนักข่าวสิ่งแวดล้อม

ธวัชชัย ไทยกรรณ์ หัวหน้าสำนักปลัดเทศบาลตำบลบ้านแปะ พื้นที่เดียวกับที่ ต๊ะนี กิจเจริญพัฒน์ ชาวบ้านกะเหรี่ยงที่ถูกไฟป่าคลอกเสียชีวิต กล่าวว่า ไฟป่าในพื้นที่ดังกล่าวเกิดบริเวณรอยต่ออำเภอแม่แจ่มกับอำเภอจอมทอง และลุกลามต่อเนื่องถึง 3 วัน บริเวณเขตภูเขาสูง ทำให้เจ้าหน้าที่นำรถขนน้ำขึ้นไม่สะดวก และแม้จะมีเจ้าหน้าที่ดับไฟประจำแต่ละหมู่บ้าน ทว่ากำลังพลไม่เพียงพอ

อุดม ตะบิ ชาวบ้านกะเหรี่ยงหมู่ 14 ต.บ้านแปะ อ.จอมทอง จ.เชียงใหม่ เปิดเผยว่า สถานการณ์ไฟป่าที่พื้นที่ ต.บ้านแปะ ปีนี้รุนแรงกว่าปีก่อนๆมาก เหตุจากพื้นที่ป่าของชุมชนไม่มีไฟป่ามานานกว่า 30 ปี จึงทำให้พื้นป่ามีเชื้อไฟสะสมอยู่หนาแน่นประกอบกับ สภาพอากาศปีนี้แห้งแล้งผิดปกติ จนทำให้เมื่อไฟป่าจากจุดอื่นลามเข้ามา ชาวบ้านและเจ้าหน้าที่จึงไม่สามารถป้องกันได้ เกิดเป็นไฟป่าโหมรุนแรงจนเผาถึงเรือนยอดไม้

“เนื่องจากกำลังพลเจ้าหน้าที่ดับไฟป่าไม่เพียงพอ ชาวบ้านทุกคนจึงต้องมาช่วยกันควบคุมไฟไม่ให้ลุกลามจนสร้างความเสียหายให้กับชุมชน แต่กระนั้นชาวบ้านก็ไม่ได้รับเงินสนับสนุน หรืออุปกรณ์ดับไฟจากทางการ ดังนั้นการดำเนินการดับไฟของชาวบ้านจึงเป็นไปอย่างตามมีตามเกิด” อุดม กล่าว

“ไฟป่าครั้งนี้ลุกลามเร็วและโหมแรงมาก เกินกำลังที่ชาวบ้านจะควบคุมได้ เป็นเหตุให้ ต๊ะนี หนึ่งในสมาชิกของชุมชนที่มาช่วยดับไฟป่า หนีไฟป่าไม่ทัน สำลักควันและถูกไฟคลอกเสียชีวิต”

เจ้าหน้าที่ชุดปฎิบัติพิเศษเหยี่ยวไฟพะเยา ได้เคารพศพ พลทหาร ปิยพันธ์ แสนสุข หนึ่งในผู้เสียชีวิตขณะปฏิบัติหน้าที่ดับไฟป่า ณ บ้านเลขที่ 68 หมู่9 ต.จำป่าหวาย อ.เมือง จ.พะเยา //ขอบคุณภาพจาก: เหยี่ยวไฟ

อุดม ชี้ว่า นอกจากปัญหาการสนับสนุนงบประมาณและอุปกรณ์ดับไฟป่าจากภาครัฐไหลไปไม่ถึงพื้นที่ชุมชนแล้ว รูปแบบการจัดการทรัพยากรป่าไม้ของภาครัฐ ที่มุ่งแยกคนออกจากป่า ยังมีส่วนสำคัญที่เสริมให้วิกฤตไฟป่าที่ อ.จอมทอง รุนแรงจนคุมไม่อยู่ 

เขาระบุว่า หากภาครัฐอนุญาตให้ชาวกะเหรี่ยงจัดการทรัพยากรป่าไม้ตามวิถีวัฒนธรรมดั้งเดิม และอนุญาตให้ชาวกะเหรี่ยงทำไร่หมุนเวียน ปัญหาไฟป่าจะไม่รุนแรงเท่านี้ เพราะวิถีการทำเกษตรแบบไร่หมุนเวียนซึ่งมีการย้ายแปลงเพาะปลูกวนไปเรื่อยๆ ทุกปี จะช่วยกำจัดเชื้อไฟในป่าไม่ให้สะสมจนถึงขีดอันตราย สร้างความสมดุลให้กับนิเวศป่าและพื้นที่เกษตร

พฤ โอโดเชา ตัวแทนชุมชนกะเหรี่ยงบ้านป่าคา อ.สะเมิง จ.เชียงใหม่ ซึ่งเป็นพื้นที่ทับซ้อนเขตอุทยานแห่งชาติออบขานที่กำลังจะประกาศใหม่ เผยว่า จากปัญหาการเบิกจ่ายงบประมาณล่าช้า  ส่งผลให้สมาชิกชุมชนในพื้นที่ยังไม่ได้รับเงินสนับสนุนในการปฏิบัติภารกิจดับไฟป่า ชาวบ้านขาดแคลนอุปกรณ์จำเป็นในการดับไฟป่าเช่นกัน แม้ว่าสถานการณ์ไฟป่าปีนี้ปะทุบ่อย และลุกลามรุนแรงกว่าปีที่ผ่านมา แม้บางพื้นที่จะดับแล้ว แต่ยังคงปะทุขึ้นอีก

ดังนั้น สถาบันชุมชนท้องถิ่นพัฒนา องค์กรไม่แสวงหากำไรที่รู้จักกัน จึงได้ช่วยเปิดรับระดุมทุนเงินสนับสนุนงานดับไฟป่าของชุมชน  โดยหลังจากเปิดรับบริจาคเมื่อวันที่ 31 มีนาคม เป็นเวลาสี่วัน ได้ยอดบริจาคราว 69,000 บาท 

พฤ อธิบายว่า เงินบริจาคดังกล่าวจะแจกจ่ายให้ 8 หมู่บ้าน หมู่บ้านละ 5,000 บ้าน เป็นค่าน้ำมันและค่าซ่อมรถจักรยานยนต์ของชาวบ้านที่เสียจากการไปดับไฟ ค่าอาหาร และค่าอุปกรณ์สำหรับดับไฟป่า เช่น ไฟฉาย วิทยุสื่อสาร และเครื่องเป่าลมสำหรับทำแนวดับไฟ 

“ปกติไม่มีใครบริจาค เวลาเข้าป่าไปดับไฟ ชาวบ้านก็ห่อข้าวไป เทศบาลมีเงินสนับสนุนให้ 4,000 บาท ต้องแบ่งกันแปดหมู่บ้านและพองบประมาณล่าช้าก็ยังไม่ได้” เขาฝากขอบคุณผู้บริจาค แล้วทิ้งท้ายว่า

คนในเมืองบริจาคแล้ว อยากให้หาโอกาสมาเรียนรู้และเข้าใจปัญหาและทางออกของชุมชนในป่า ความเข้าใจเป็นพลังพัฒนาประเทศ สิ่งสำคัญคือไม่ให้ใครเป็นคนผูกขาดการแก้ปัญหาชีวิตเรา” 

อาสาชาวบ้าน
ชาวบ้านแม่เอาะ ม.10​ ต.​แม่นาจร อ.แม่แจ่ม​ จ.เชียงใหม่ ร่วมกันไปทำแนวกันไฟและดับไฟป่า //ขอบคุณภาพจาก: พระอินพนธ์ บ้านเส่ซะเคถ่า

ด้านโฆษกกรมป่าไม้ นันทนา บุณยานันต์ กล่าวว่า จากการสูญเสียประชาชนจิตอาสาและเจ้าหน้าที่ผู้พิทักษ์ป่าถึง 4 ราย ภายในช่วงเวลาเพียงสัปดาห์เดียว จากการปฏิบัติภารกิจดับไฟป่า กรมป่าไม้จึงขอยกย่องเชิดชูเกียรติให้กับความเสียสละของผู้พิทักษ์ป่าทั้ง 4 รายดังกล่าว

นันทนา กล่าวว่า ในสถานการณ์ปัจจุบันประเทศไทยกำลังประสบปัญหาหลายด้านที่ต้องดำเนินการรับมือ จึงขอความร่วมมือให้ ผู้ที่เข้าไปเก็บหาของป่าหยุดก่อเหตุในการจุดไฟเผาป่า หรือเพื่อหวังผลในการยึดถือครอบครองพื้นที่เพื่อทำการเกษตร เพราะเพียงแค่ 1 คนเผา หน่วยงานภาครัฐต้องใช้สรรพกำลังเจ้าหน้าที่ ร่วมกับประชาชนจิตอาสา เสียงบประมาณมากมาย ในการเข้าระงับเหตุ ซ้ำร้าย ไฟป่ายังก่อเกิดอันตรายและความสูญเสียถึงชีวิตแก่เจ้าหน้าที่ภาคสนามและชาวบ้านในพื้นที่ และสร้างความเสียหายให้กับพื้นที่ป่าหลายร้อยหลายพันไร่

โดยในการนี้ โฆษกกรมป่าไม้กล่าวว่า อรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมป่าไม้ ได้ประณามผู้ที่ก่อเหตุเผาป่า และสั่งการให้เจ้าหน้าที่เร่งหาผู้กระทำผิด หากตรวจพบการกระทำผิด ให้เร่งส่งฟ้องดำเนินคดีตามกฎหมายให้ถึงที่สุดทันที

 

ผู้ที่สนใจ สามารถบริจาคเงินเพื่อสนับสนุนกิจกรรมดับไฟป่าและช่วยเหลือครอบครัวอาสาดับไฟป่า ผู้เสียชีวิตได้ที่

ครัวพ่อหลวงแดง (นายนิพนธ์ จาระธรรม) ผู้ใหญ่ หมู่ 5 บ้านห้วยบง ต.แม่แฝกใหม่ อ.สันทราย จ.เชียงใหม่
บัญชีธนาคารกรุงไทย สาขาท่าแพ
ชื่อบัญชี นายณัฐภูมิ จาระธรรม
บัญชีเลขที่ 501-0-34742-3
โทร. 093-042-3805 นายณัฐภูมิ (บุตรชาย พ่อหลวงแดง)
——————–
ครอบครัวพลทหารเป้ (พลทหารปิยพันธ์ แสนสุข)
ชื่อบัญชี นายปิยพงศ์ แสนสุข
บัญชีธนาคาร TMB บัญชีเลชที่ 364-2-71507-6
โทร. 061-346-6887 (ปุ๊ก พี่ชาย พลทหารเป้)
——————–
ครอบครัว นางต๊ะนี กิจเจริญพัฒน์
ชื่อบัญชี นายแดง สุนทรีไพรวัลย์
ธนาคาร ธกส. สาขาจอมทอง
บัญชีเลชที่ี 011-232-29914-9 (นายแดง สามี นางต๊ะนี)

 

ข่าวที่เกี่ยวข้อง