เปิดข้อมูลน้ำเสียชุมชน 66% ไม่มี ‘ระบบบำบัด’ พิษคลองด่านขวางวางระบบใหญ่-ต้นทุนสูง

ปริมาณน้ำเสียชุมชนทั่วประเทศถูกบำบัดเพียง 34% ที่เหลือไหลสู่แหล่งน้ำสาธารณะ บทเรียนฉาว “คลองด่าน” ทำคนคัดค้านระบบใหญ่ สร้างได้ขนาดเล็ก แบกต้นทุนสูง

นายกิตติ ธีรสรเดช ผู้อำนวยการฝ่ายวิศวกรรม องค์การจัดการน้ำเสีย (อจน.) เปิดเผยในเวทีเสวนา “บำบัดน้ำเสียอย่างไรให้ถูกต้องถูกตังค์” จัดโดยคณะกรรมการสาขาวิศวกรรมสิ่งแวดล้อม วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย (วสท.) เมื่อวันที่ 16 ก.ค.2561 ว่า ปริมาณน้ำเสียชุมชนที่เกิดขึ้นทั่วประเทศมีวันละ 9.5 ล้าน ลบ.ม. โดยทั้งหมดผ่านระบบบำบัดเพียง 34% เท่านั้น ในจำนวนนี้เป็นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) 93 แห่ง และของกรุงเทพมหานคร (กทม.) 8 แห่ง ส่วนที่เหลืออีก 66% ไม่มีระบบบำบัด และไหลออกสู่แหล่งน้ำสาธารณะ

ทั้งนี้ ภารกิจของ อจน. คือการจัดให้มีระบบบำบัดน้ำเสียรวมภายในเขตพื้นที่จัดการน้ำเสีย และบริหารจัดการระบบบำบัดน้ำเสียทั้งในและนอกเขตพื้นที่จัดการน้ำเสีย เพื่อให้ระบบบำบัดน้ำเสียชุมชนได้รับการบริหารจัดการอย่างมีประสิทธิภาพ และยั่งยืน โดยปัจจุบัน อจน.ได้จัดการระบบบำบัดน้ำเสียรวมของ อปท. จำนวน 25 พื้นที่ และดำเนินการระบบบำบัดน้ำเสียชุมชนขนาดเล็กอีก 12 พื้นที่ ซึ่งจะดำเนินการเพิ่มในปีงบประมาณ 2562 อีก 5 พื้นที่

“จากกระแสการคัดค้านไปจนถึงบทเรียนจากคลองด่าน ทำให้ไม่ว่ารัฐจะทำระบบน้ำเสียรวมที่ไหนก็จะถูกต่อต้าน และไม่เคยสำเร็จหากเป็นในระดับชุมชนขนาดใหญ่ ดังนั้นเราจึงมองระบบบำบัดน้ำเสียขนาดเล็ก รูปแบบคลัสเตอร์ ใช้พื้นที่ตั้งแต่ 100-200 ตารางวา รวบรวมน้ำเสียจากชุมชนหนาแน่น วางท่อเท่าที่จำเป็นส่งเข้ามาบำบัดในระดับชุมชนขนาดเล็ก ซึ่งแผนงานนี้ก็ได้ดำเนินมาอย่างต่อเนื่อง และได้รับการตอบรับที่ดีจากหลายส่วน” นายกิตติ กล่าว

นายกิตติ กล่าวอีกว่า สำหรับการสร้างระบบบำบัดน้ำเสีย หากเป็นระบบขนาดใหญ่จะทำให้มีต้นทุนที่ต่ำ แต่หากเป็นระบบขนาดเล็กบางแห่งอาจมีต้นทุนสูงถึง 10 บาท/ลบ.ม. อย่างไรก็ตามแม้จะพยายามให้ต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อมถูกที่สุด แต่ก็ต้องเป็นไปตามมาตรฐาน ซึ่งค่าใช้จ่ายของการเดินระบบและบำรุงรักษาระบบบำบัดน้ำเสียของ อจน. จะอยู่ระหว่าง 1.78-3.33 บาท/ลบ.ม. หรือเฉลี่ย 2.52 บาท/ลบ.ม. เนื่องจากมีการบริหารหลายแห่งทำให้ตัวเลขเฉลี่ยออกมาต่ำ

- Advertisement -