“ข้าว” ธัญญาหารของชาวเอเชียตั้งแต่อดีตกาลจนถึงปัจจุบัน กำลังเผชิญวิกฤติจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ เมื่องานวิจัยระดับนานาชาติเปิดเผยว่า โลกร้อนเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้คุณค่าสารอาหารในข้าวลดลง และส่งผลกระทบต่อการดำรงชีพของมนุษย์

โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง ไม่ว่าจะเป็นเด็กเล็กหรือทารกในครรภ์ที่อาจได้รับสารอาหารไม่เพียงพอต่อการเจริญเติบโตของสมองและร่างกาย หากไม่เร่งแก้ไขโดยเร็วหรือพัฒนาสายพันธุ์ข้าวใหม่ ประชากรโลกที่บริโภคข้าวเป็นอาหารหลักอาจมีแนวโน้มตกอยู่ในความเสี่ยงด้านโภชนาการเพิ่มมากขึ้น

ผลการศึกษาดังกล่าวตีพิมพ์ลงในวารสารวิชาการ Science Advances เมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม 2018 โดยระบุว่า สภาวะโลกร้อนในปัจจุบันมีปริมาณก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในชั้นบรรยากาศเพิ่มมากขึ้น และมีแนวโน้มที่จะเพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ

“เมื่อต้นข้าวได้รับคาร์บอนไดออกไซด์มาสังเคราะห์แสงในปริมาณที่มากเกินไป จะส่งผลให้ปริมาณสารอาหารและคุณค่าทางโภชนาการลดลง ไม่ว่าจะเป็นโปรตีน ธาตุเหล็ก สังกาสี และวิตามินต่างๆ เช่น บี1 บี2 บี5 บี9 ซึ่งเป็นสารอาหารที่สำคัญต่อพัฒนาการและการเจริญเติบโตของเด็กปฐมวัย” งานวิจัย ระบุ

ทีมวิจัยจากนานาประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น จีน และออสเตรเลีย ได้ทำการทดลองเมื่อปี 2010-2014 โดยนำข้าว 18 สายพันธุ์ มาปลูกในประเทศจีนและญี่ปุ่น พร้อมติดเครื่องปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ระดับเข้มข้น เหนือยอดบนสุดของต้นข้าว 30 เซนติเมตร เพื่อตรวจสอบว่าต้นข้าวจะดึงก๊าซดังกล่าวมาสังเคราะห์แสงมากน้อยเพียงใด โดยค่าความเข้มข้นของก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่ถูกปล่อยออกมาระหว่างการทดลองอยู่ที่ 568-590 ส่วนในล้านส่วน (ppm) ในขณะที่ค่ามาตรฐานปัจจุบันทั่วโลกอยู่ที่ 410 ppm

คาซุฮิโกะ โคบายาชิ (Kazuhiko Kobayashi) ศาสตราจารย์จากมหาวิทยาลัยโตเกียวและหนึ่งในทีมวิจัยอธิบายถึงจุดประสงค์สำคัญของการทดลองว่าวิธีการดังกล่าวจะช่วยให้เรารู้ได้ว่า ผลกระทบต่อเมล็ดข้าวที่ได้รับความเข้มข้นของก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ซึ่งมีแนวโน้มว่าจะเพิ่มมากขึ้นในช่วงครึ่งหลังศตวรรษนี้เป็นเช่นไร

ผลปรากฏว่า ข้าวในแปลงทดลองได้ดึงเอาก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ไปใช้สังเคราะห์แสงมากขึ้น ซึ่งสัมพันธ์กับสารอาหารในเมล็ดข้าวที่ลดลงไปด้วย โดยข้าวสายพันธุ์ต่างๆ ที่ถูกนำมาทดลองก็มีปริมาณสารอาหารลดลงไปในทิศทางเดียวกัน กล่าวคือ โปรตีนลดลง 10% ธาตุเหล็กลดลง 8% และสังกะสีลดลง 5%  ส่วนวิตามินบี1 บี2 บี5 บี9 ลดลงไปมากถึง 30% และมีอย่างเดียวที่เพิ่มขึ้นคือ วิตามินอี

ดร.เลวิส ซิสการ์ (Lewis Ziska) หนึ่งในทีมวิจัยจากกระทรวงเกษตร สหรัฐอเมริกา (United States Department of Agriculture: USDA) อธิบายว่า สาเหตุที่คุณค่าทางโภชนาการของข้าวลดลงสืบเนื่องจากสภาวะโลกร้อน ซึ่งจะส่งผลให้ประชากรโลกได้รับความเสี่ยงด้านสุขภาพ โดยเฉพาะเด็กเล็กหรือเด็กปฐมวัยจะมีความเสี่ยงสูง เพราะได้รับผลกระทบต่อพัฒนาการทั้งทางสมองและร่างกาย รวมถึงประเทศที่บริโภคข้าวเป็นอาหารหลักและประเทศที่กำลังเผชิญกับสภาวะขาดสารอาหารอยู่ในขณะนี้ เช่น มาดากัสการ์ บังคลาเทศ

“คนทั่วโลกมากกว่า 2,000 ล้านคน บริโภคข้าวเป็นอาหารหลัก หากคุณค่าทางโภชนาการของเมล็ดข้าวลดลง ย่อมจะส่งผลกระทบต่อปัญหาอื่นๆ ตามมาไม่สิ้นสุด” สการ์ กล่าว

อย่างไรก็ดี ทีมวิจัยกล่าวอย่างมีความหวังว่า อาจไม่ใช่ข้าวทุกสายพันธุ์ที่จะตอบสนองต่อก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในลักษณะนี้ และหากมีการเพาะสายพันธุ์ข้าวใหม่หรือดัดแปลงพันธุกรรมข้าวใหม่อาจเป็นอีกหนึ่งหนทางที่จะช่วยยับยั้งปัญหานี้ได้

ที่มา:
https://bit.ly/2IGPr3X
https://bit.ly/2IGPr3X
https://ind.pn/2svShxO

- Advertisement -