ขยะพลาสติกกลายเป็นวายร้ายตัวฉกาจ ที่วันนี้ทั่วโลกได้หันมาร่วมมือกันทำสงคราม เพื่อต่อกรกับปัญหาที่จะส่งผลลุกลามต่อไปในอนาคต

ที่ผ่านมาแม้จะมีการรณรงค์เรื่องของการใช้ “ถุงพลาสติก” ไปแล้วพอสมควร แต่ปัญหาที่แท้จริงไม่ได้หยุดอยู่เพียงวายร้ายที่มีหูหิ้วรายนี้ เพราะต้องรวมไปถึง “พลาสติกใช้แล้วทิ้ง” ทุกชนิด เท่าที่เราจะจินตนาการได้

ช้อน ส้อม หลอด แก้ว ฯลฯ ทุกสิ่งทุกอย่างที่ถูกผลิตออกมาเพื่อให้เราใช้งานเพียงไม่กี่นาที แต่จะตกค้างอยู่กับเราไปอีกหลายชั่วอายุคน เป็นเหตุผลที่ธีมวันสิ่งแวดล้อมโลก 5 มิถุนายน ในปีนี้ โดยองค์การสหประชาชาติ (UN) กำหนดให้ทั่วโลกรณรงค์ในเรื่องของ “Beat Plastic Pollution: If you can’t reuse it, refuse it”

หากแปลง่ายๆ คือ การต่อสู้กับปัญหาขยะพลาสติก: “ถ้าคุณเอามันกลับมาใช้ใหม่ไม่ได้ ก็จงปฏิเสธมันไปเสียเลย”

เช่นเดียวกับสถาบันการศึกษาชั้นนำอย่าง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต ที่ได้จับมือร้านค้าปลีกภายในมหาวิทยาลัยจำนวน 3 ราย เดินหน้าโครงการลดการใช้พลาสติกครั้งเดียวทิ้ง (NO MORE SINGLE USE PLASTIC) ซึ่งตั้งเป้าเปลี่ยนพฤติกรรมใช้ถุงพลาสติกให้เป็น “ศูนย์” ดีเดย์วันที่ 1 มิถุนายนนี้ เป็นที่แรกในประเทศไทย

โดยกำหนดไว้ 5 มาตรการ ประกอบด้วย 1.ยกเลิกให้บริการถุงพลาสติกในทุกสาขาภายในมหาวิทยาลัย (เว้นเฉพาะ ถุงใส่ของร้อนพร้อมทาน) 2.จำกัดการให้ช้อน ส้อม และหลอดพลาสติก โดยให้บริการเมื่อผู้ใช้บริการร้องขอเท่านั้น 3.ยกเลิกจำหน่ายน้ำดื่มที่มีพลาสติกหุ้มฝาขวด (แคปซีล) 4.ยกเลิกการให้บริการหลอดที่มีถุงพลาสติกหุ้ม 5.ยกเลิกการรับร้องเรียนกรณีพนักงานไม่ให้ถุงพลาสติก

นอกจากกิจกรรมนี้จะได้รับความร่วมมือจากเอกชนทั้ง 3 รายแล้ว ตัวแทนผู้บริหารแต่ละรายยังได้เปิดเผยถึงวิสัยทัศน์ต่อไปในการช่วยโลกอีกด้วย

1‘7-11’ เอาจริง เลิกแจกถุงพลาสติก 18 เกาะท่องเที่ยว

บัญญัติ คำนูณวัฒน์ ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ สำนักบริหารการสื่อสารและภาพลักษณ์องค์กร บริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน)

“กล้าเรียนได้ว่าเซเว่น อีเลฟเว่น กับธรรมศาสตร์ เรามีอุดมการณ์ที่สอดคล้องกัน เบอร์หนึ่งของเซเว่นฯ ก่อศักดิ์ ไชยรัศมีศักดิ์ จบเศรษฐศาสตร์ ผมจบวารสารศาสตร์ และผู้บริหารของเราหลายๆ คนคือชาวธรรมศาสตร์ ฉะนั้นสิ่งต่างๆ ถูกสั่งสมมาในแนวคิดของพวกเรา เรื่องอุดมการณ์ในการดูแลสังคมเชื่อว่าเราไปในทิศทางเดียวกันอยู่แล้ว”

– เซเว่น อีเลฟเว่น เป็นร้านสะดวกซื้อเจ้าแรกที่ได้รับการเชิญชวนจากทาง มธ. ในการรณรงค์ลดถุงพลาสติก เมื่อหลายปีก่อน ภายใน 10 สาขาของมหาวิทยาลัย
– หลังจากนั้น เซเว่น อีเลฟเว่น ได้นำเอาแนวคิดดังกล่าวไปใช้กับสาขาในอีกหลายมหาวิทยาลัย จนถึงวันนี้มีมหาวิทยาลัยที่ร่วมอุดมการณ์นี้แล้ว 20 แห่ง และจะเพิ่มอีก 4 แห่งในปีนี้ ซึ่งหลายแห่งประสบผลสำเร็จอย่างยิ่งยวด ด้วยวิธีการที่แตกต่างกันไป
– นอกจากมหาวิทยาลัยแล้ว เซเว่น อีเลฟเว่น ยังได้เอาแนวคิดนี้ไปใช้กับสาขาตามชุมชนอื่นของประเทศ ตัวอย่างเช่นหมู่เกาะภาคใต้ ได้มีการเริ่มแล้วใน 13 สาขา บนเกาะลันตา จ.กระบี่ ที่ไม่มีการแจกถุงพลาสติก
– นอกจากเรื่องของถุงพลาสติก ยังได้ขยายผลในเรื่องของหลอดพลาสติก ที่จะต้องมีการขอเท่านั้น และหลอดที่ใช้ก็เป็นหลอดที่หุ้มด้วยกระดาษ
– จะมีการนำมาตรการดังกล่าวไปใช้ในที่อื่นๆ ไม่ว่าจะเป็น เกาะยาวน้อย เกาะยาวใหญ่ เกาะหลีเป๊ะ และต่อเนื่องจนครบ 18 เกาะในอันดามัน ตามเป้าหมาย

2‘ลอว์สัน 108’ ตั้งเป้าลดพลาสติกกว่า 80%

ธีเดช อยู่เกิด ผู้จัดการทั่วไป บริษัท สห ลอว์สัน จำกัด

“จริงๆ แล้วทางบริษัทก็มีวิสัยทัศน์องค์กรที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้ โดยมีคำกล่าวหนึ่งที่บอกว่า ในการเป็นบริษัทชั้นนำ เราต้องคำนึงถึงการเปลี่ยนแปลง ต้องปรับกลยุทธ์ให้ทัน และทำให้บริษัทกลายเป็นส่วนหนึ่งของชุมชน แสดงว่าถ้าชุมชนมีการปรับตัวรณรงค์ในเรื่องนี้ บริษัทก็จำเป็นต้องปรับกลยุทธ์ในเรื่องนี้เหมือนกัน และด้วยความที่เรายังเป็นบริษัทเล็ก ยังมีสาขาไม่มาก ฉะนั้นก็จะง่ายกับการปรับตัวในทุกด้าน”

– สิ่งที่ลอว์สัน 108 จะเริ่มในสาขาที่มหาวิทยาลัย ตั้งแต่ 1 มิ.ย.นี้ คือการลดใช้ถุงพลาสติก 100%
– ในส่วนการใส่ของร้อน จะดำเนินการหาวัตถุดิบที่เป็นกระดาษทดแทน หรือหากไม่จำเป็นจริงๆ ของร้อนบางอย่างที่มีขอบหนาก็สามารถถือได้เลย เช่น บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปแบบถ้วย
– สิ่งที่จะลดตามมาคือบรรดาพลาสติกใช้ครั้งเดียวทิ้ง ได้แก่ หลอด ช้อน ส้อม โดยตั้งเป้าลดทั้งหมดลงให้ได้ 50%
– สินค้าที่ไม่จำเป็นต้องใช้หลอด เช่น น้ำอัดลมกระป๋อง น้ำดื่มขวด ไม่จำเป็นต้องให้หลอดเพราะสามารถยกดื่มได้เลย
– เมนูอาหาร เช่น ชุดเบนโตะต่างๆ ก็ให้แต่ช้อน หรือหากเป็นโอเด้ง ก็ให้แต่ส้อม เพราะชุดช้อนส้อมของที่นี่แยกออกจากกันอยู่แล้ว ไม่ได้เป็นแพ็คคู่
– จากการคำนวณพบว่าในร้านลอว์สัน 108 แต่ละสาขา จะมีการใช้ถุงพลาสติกเฉลี่ย 18,000 ใบ/เดือน หลอด 3,083 ชิ้น/เดือน ช้อน 4,550 ชิ้น/เดือน และส้อม 1,267 ชิ้น/เดือน
– ฉะนั้นภาพรวมของร้านลอว์สัน 108 แต่ละสาขา จะมีการใช้พลาสติกครั้งเดียวทิ้งเฉลี่ยเดือนละ 26,950 ชิ้น หากทำได้ตามเป้าจะลดลงเหลือ 4,450 ชิ้น หรือเท่ากับลดไป 83%
– ต่อมาจะมีการพิจารณาบรรจุภัณฑ์สินค้าที่มีพลาสติกที่ไม่จำเป็นห่อหุ่มเพิ่มเติม เช่นเดียวกับพลาสติกหุ้มฝาขวด (แคปซีล) ที่ได้ยกเลิกไปทั้งหมดแล้ว
– ในระยะยาวจะนำเสนอบริษัทคัดเลือกสินค้าที่เป็นบรรจุภัณฑ์กระดาษเพิ่มเติม รวมถึงวัสดุที่ย่อยสลายได้มากขึ้น
– ผลการดำเนินงานทั้งหมด จะมีการติดตามตรวจสอบและแก้ไข เพื่อให้ดำเนินการได้ตามเป้า ก่อนต่อยอดไปยังสาขาภายนอกที่สามารถดำเนินการได้

3‘TOP daily’ มุ่งสู่กรีนส์สโตร์

อรรฆยา จิตภักดี รองกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท เซ็นทรัล ฟู้ด รีเทล จำกัด

“เรื่องการรักษ์โลกไม่ใช่การทำแค่เรา แต่เป็นความร่วมมือของทุกคน สร้างจิตสำนึกของทุกคนให้ทำร่วมกัน ซึ่งท็อปส์มีความมุ่งมั่นอย่างชัดเจนมานานแล้วว่า เราอยากเป็นร้านสะดวกซื้อที่อยู่กับชุมชนอย่างยั่งยืน ดังนั้นทุกอย่างที่เราทำโดยนโยบาย มุ่งเน้นที่จะอยู่กับสังคม เมื่อสังคมอยู่รอด เราก็อยู่รอด และยั่งยืนไปด้วยกัน”

– เมื่อท็อปส์เดลี่ ได้มีโอกาสเปิดสาขาในธรรมศาสตร์ จึงตั้งธงไว้ว่าสาขานี้จะเป็นสาขาแรกที่เรียกได้ว่าเป็น “กรีนสโตร์” ก่อนจะเพิ่มไปสาขาอื่นๆ ในอนาคต
– การเป็นกรีนสโตร์ที่แท้จริง จึงต้องคิดตั้งแต่ขั้นตอนก่อสร้าง โดยการเลือกเครื่องใช้ไฟฟ้าที่จะต้องประหยัดพลังงานทั้งหมด เช่น แอร์แบบอินเวอร์เตอร์ หลอดไฟแบบ LED เป็นต้น
– เช่นเดียวกับเฟอนิเจอร์ไม้ที่ใช้ จะเป็นเฟอร์นิเจอร์ไม้มาตรฐาน E1 ซึ่งช่วยลดมลภาวะจากสารพิษได้มาก โดยเฉพาะสารฟอร์มาลดีไฮด์
– ขณะเดียวกันหน้าร้านยังมีการตั้งถังขยะแยก 4 ประเภท ไปจนถึงหลังร้านที่แยกขยะด้วยเช่นกัน
– ในส่วนของถุงพลาสติก ท็อปส์มีโปรแกรม Tops Love The Earth ที่สนับสนุนให้ใช้ถุงผ้ามานานแล้ว โดยหากไม่ใช้ถุงพลาสติกในสาขาใดก็ตามจะได้รับ 8 แต้ม ซึ่งการไม่ใช้ถุงเพียง 10 ครั้ง จะเท่ากับได้รับส่วนลดไปทันที 10 บาท
– สำหรับผู้ที่ไม่ได้พกถุงผ้านั้น ทางท็อปส์ยังมีจำหน่ายในร้าน ซึ่งมีให้เลือกหลากหลายรูปแบบ ราคาไม่แพง และออกแบบพับเก็บได้สะดวก
– นโยบายอื่นๆ ของท็อปส์เองที่ได้ดำเนินการมาแล้วก่อนหน้านี้ เช่น การปลอดบรรจุภัณฑ์โฟม หรือการออกแบบกระเช้าของขวัญ ที่เน้นให้ผู้รับสามารถนำกลับไปใช้ซ้ำได้