ไม่น่าเชื่อว่า ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ดูเหมือนว่าจะเป็นเรื่องไกลตัวเอามากๆ ขณะนี้ได้บุกมาถึงหน้าบ้านของคุณแล้ว

อุณหภูมิที่สูงขึ้น โลกที่ร้อนมากขึ้น กำลังทำให้ “ยุงลาย” คล้ายกับเกิดอาการคลุ้มคลั่ง

มันเลยพากันออกอาละวาด

จากรายงานสถานการณ์โรคไข้เลือดออก โดยกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) ณ วันที่ 6 มิ.ย.2560 (สัปดาห์ที่ 22) พบว่ามีผู้ป่วยแล้ว 12,670 ราย เสียชีวิต 23 ราย

แม้ตัวเลขผู้ป่วยจะลดน้อยลงเมื่อเทียบกับข้อมูลสัปดาห์เดียวกันของปี 2559 หากแต่จำนวนผู้เสียชีวิตกลับเพิ่มขึ้น

สิ่งที่เราแทบไม่เคยรู้เลยก็คือ เมื่อโลกร้อนมากขึ้น ยุงลายจะมีอายุยืนขึ้น มันจะกัดมากขึ้น และขยายพันธุ์เพิ่มขึ้น

คำอธิบายอย่างง่ายๆ มีดังนี้

– อุณหภูมิที่สูงขึ้นส่งผลให้ยุงลายมีชีวิตที่ยืนยาวขึ้น โดยปกติแล้วยุงลายมีชีวิตอยู่ประมาณ 30 วัน แต่เมื่ออุณหภูมิเพิ่มขึ้น 0.5 องศาเซลเซียส ยุงลายจะมีวงจรอยู่ได้ถึง 45-60 วัน

– ตามธรรมชาติยุงลายจะออกหากินหรือกัดในช่วงเวลากลางวัน แต่เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้นเป็นเหตุให้ในช่วงกลางคืนยังมีอุณหภูมิเหมาะสม ยุงลายจึงสามารถออกหากินได้

– งานวิจัยเรื่อง “รูปแบบการรอดชีวิตและการติดต่อของโรคไข้เลือดออก” จากประเทศฝรั่งเศส ระบุว่า ยุงลายสามารถมีชีวิตได้ถึง 76 วัน ในสิ่งแวดล้อมที่มันชื่นชอบในที่นี้หมายถึงอากาศร้อนชื้น หนึ่งในนั้นก็คือประเทศไทย

– งานวิจัยอีกเล่ม เรื่อง “ปัจจัยที่กระตุ้นให้โรคไข้เลือดออกระบาด : ศึกษาจากสัดส่วนประชากรดักแด้ยุงลายและปัจจัยภายนอก” จากสหรัฐอเมริกา ฉายความจริงที่น่าตกใจว่า อุณหภูมิตั้งแต่ 32 องศาเซลเซียสขึ้นไป เร้าให้ยุงลายเพิ่มจำนวนการกัดขึ้นเป็น 2 เท่า นั่นเพราะยุงลายต้องปรับตัวเพื่อการอยู่รอดในอากาศร้อนด้วยการกัด

– งานวิจัยเล่มเดียวกันนี้ ยังบอกอีกว่า อุณหภูมิที่สูงขึ้นได้กระตุ้นให้ยุงลายโตเร็วขึ้นอีกถึง 4 เท่า กล่าวคือช่วงอุณหภูมิ 22 องศาเซลเซียส ยุงลายจะโตเต็มวัยใน 4 วัน แต่ในอุณหภูมิ 32-34 องศาเซลเซียส จะโตเต็มวัยภายใน 1 วัน

– ธรรมชาติของโรคไข้เลือดออกจะมียุงลาย “เพศเมีย” เป็นพาหะ โดยผลการวิจัยเรื่อง “ผลกระทบของอุณหภูมิและอาหารของตัวอ่อนต่อการพัฒนาการเจริญเติบโตและการอยู่รอดของลูกน้ำ” ของออสเตรเลีย พบว่า ที่อุณหภูมิมากกว่า 30 องศาเซลเซียส ยุงลายจะเกิดเป็นเพศเมียมากกว่าเพศผู้ในสัดส่วน 4:3

นั่นหมายความว่า นอกจากจะมียุงพาหะมากขึ้น ยังมียุงที่จะวางไข่เพื่อให้เกิดประชากรยุงมากขึ้นอีกด้วย

– การฟักตัวของโรคในคน โดยปกติแล้วหลังจากถูกยุงกัดประมาณ 10-12 วัน ร่างกายจึงจะแสดงอาการ แต่มีผลการวิจัยเรื่อง “ผลกระทบของอุณหภูมิต่อประสิทธิภาพการกระจายเชื้อไข้เลือดออก” ของสหรัฐอเมริกา ระบุว่า ในช่วงอุณหภูมิ 32-35 องศาเซลเซียส จะย่นย่อระยะเวลาเหลือเพียง 7 วันเท่านั้น

– อุณหภูมิเฉลี่ยของประเทศไทยตามที่เครือข่ายสถาบันวิจัยระดับภูมิภาค (START) วิเคราะห์ อยู่ที่31-33.5 องศาเซลเซียส

โลกร้อนไม่ใช่เรื่องที่ไกลตัวอีกต่อไป … หรือว่าไม่จริง ?

- Advertisement -