ข้อเสนอ! พลิกนโยบาย ‘เช่าที่ดิน 99 ปี’ ลดความเหลื่อมล้ำ – ข้ามพ้นกับดักความยากจน

มีคำถามให้ชวนสงสัยว่า หากรัฐจัดพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษขึ้นทุกภาคของประเทศ (ขนาดพอเหมาะกับปริมาณผู้ประสงค์จะเช่า) เพื่อให้คนจนที่ไร้ที่ดินทำกินหรือมีไม่เพียงพอเช่าทำการเกษตรสัก 99 ปี เช่น พื้นที่ป่าเสื่อมโทรมของกรมป่าไม้ จะช่วยให้ปัญหาความยากจนของคนในชาติลดลงหรือไม่

จะช่วยให้รัฐประหยัดงบประมาณสำหรับการขึ้นทะเบียนคนจนในทุกๆ ปีลงหรือไม่ ฯลฯ

หากคนจนเหล่านี้ (อาจแบ่งเกรดเป็น A B C D ตามขนาดที่ดินที่ได้สิทธิ์เช่า) ลืมตาอ้าปากขึ้นได้บ้าง จะช่วยให้รัฐประหยัดงบประมาณที่หว่านลงไปอย่างสะเปะสะปะในแต่ละปีได้มากน้อยแค่ไหน

หากคำถามนี้พอมีทางเป็นจริงได้ นั่นอาจหมายความว่าปัญหาการบุกรุกที่ดินของรัฐจะหมดไปในทุกพื้นที่และนโยบายทวงคืนผืนป่าก็อาจไม่จำเป็นต้องนำมาประกาศไล่คนออกจากป่า เพราะพื้นที่เหล่านั้นอาจถูกแปลงสภาพเป็นการเช่าระยะยาวถึง 99 ปี

พร้อมกันนี้ รัฐยังสามารถส่งเสริมการลงทุนด้วยการลดหย่อนค่าเข่าแลกการปลูกป่าเพิ่มขึ้นในทุกๆ ปี ซึ่งวิน-วิน ของทั้งสองฝ่าย

พื้นที่ใดสามารถทำการเกษตรแบบก้าวหน้าหรือมีนวัตกรรมสร้างผลผลิตได้มาก รัฐก็ช่วยหาตลาดส่งขายหรือส่งออกไปขายตลาดโลกได้อย่างเป็นเรื่องเป็นราว

เมื่อคนจนทุกพื้นที่เริ่มขยับชนชั้นเป็นเกษตรกรผู้มีฐานะ ส่งลูกส่งหลานไปร่ำเรียนดีๆ คนรุ่นนี้ยังสามารถกลับมาทำธุรกิจการเกษตรในบ้านเกิด ไม่ต้องไปเบียดแข่งแย่งใช้ทรัพยากรอยู่ในเมืองหลวง

หลักการนี้คงพอจะอธิบายถึงการกระจายรายได้สู่ท้องถิ่น (ถ้ารัฐส่งเสริมอย่างเป็นรูปธรรม) และสามารถทำลายคำเปรียบเปรยที่ว่า ‘รวยกระจุก จนกระจาย’ ได้กระมัง

ยังมิต้องกล่าวถึงการลดความเหลื่อมล้ำ หากภาษีที่ดินที่กำลังจะออกมาบังคับใช้ไม่บิดพลิ้วหลงลืมคำว่าการจัดเก็บภาษีที่ดินอัตราก้าวหน้า (99%พลิ้วแน่ๆ) การถือครองที่ดินจะคายจากมือชนชั้นผู้มีอันจะกิน คนมีรายได้น้อยก็จะมีโอกาสแบ่งปันทรัพยากรเพื่อค่อยๆ ถีบตัวเองพ้นกับดักความยากจนไปเรื่อยๆ

99 ปีแบบที่ว่าย่อมมีอะไรเห็นหน้าเห็นหลัง ถึงเวลานั้นรัฐคงไม่ต้องมาตีทะเบียนคนจนอีกแล้วกระมัง

*หมายเหตุ : นายพิเชษฐ์ ชูรักษ์ อดีตประธานชมรมนักข่าวสิ่งแวดล้อม และรองบรรณาธิการบริหารหนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์ แสดงความคิดเห็นผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว ภายหลังที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เห็นชอบหลักการ ร่าง พ.ร.บ.เขตเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก โดยหนึ่งในสาระสำคัญคืออนุญาตให้ “ต่างด้าว” เช่าที่ดินในพื้นที่โครงการได้ 99 ปี